Taalontwikkeling van je baby: vanaf de zwangerschap tot 1 jaar 

De leeftijden hieronder geven een globale indruk, want iedere baby doorloopt deze stappen op het eigen tempo.

Tijdens je zwangerschap
Je baby hoort jouw stem en raakt vertrouwd met taalritme. 

0 - 2 maanden
Je baby reageert op stemmen, huilt en maakt voorzichtig oogcontact. 

2 - 3 maanden
Je baby maakt klinkerachtige geluiden en steeds bewuster contact. 

4 - 5 maanden
Je baby maakt meer verschillende geluiden en krijgt aandacht voor gezichten. 

6 - 7 maanden
Je baby brabbelt, gebaart en speelt met toonhoogte. 

8 - 9 maanden
Je baby maakt herkenbare brabbelklanken en doet dit om de beurt.

10 - 11 maanden
Je baby doet klanken na en heeft meer taalbegrip.  

Rond 12 maanden
Je baby spreekt mogelijk een eerste herkenbaar woord.

Per fase delen we tips om de taalontwikkeling te stimuleren. Ook geeft onze Beleidspedagoog 8 tips die je gedurende het hele eerste levensjaar van je baby kan toepassen. 

De taalontwikkeling tijdens de zwangerschap 

Al in jouw buik hoort je baby jouw stem en verschillende ritmes en melodieën. Je kunt tijdens de zwangerschap daarom al tegen je baby praten, zingen of voorlezen, zodat het vertrouwd raakt met jouw klanken en het ritmes van de moedertaal.  

Lees ook onze blog: Contact maken met je baby in de buik: zo doe je dat per trimester.

Taalontwikkeling bij baby’s van 0 - 2 maanden 

In de eerste weken na de geboorte communiceert je baby vooral door te huilen, bewegen en kijken. Met huilen laat je kindje bijvoorbeeld weten dat hij of zij honger heeft, moe is of graag dichtbij je wil zijn. 

Al snel gaat je baby ook reageren op stemmen en andere geluiden. Zo kan een bekende stem rust geven, terwijl een hard geluid je kindje kan laten schrikken.  

Ook het eerste oogcontact ontstaat in deze periode. Je baby kijkt korte momenten naar je gezicht en raakt steeds meer geboeid door jouw ogen, mond en bewegingen. 

Tips voor deze fase: 

• Praat rustig tegen je baby tijdens het voeden of verschonen. Hiermee leg je een basis voor de taalontwikkeling. 
  
  
• Reageer op een blik, beweging of klein geluid. Je kindje voelt zich hierdoor gezien en veilig en ervaart dat contact maken een reactie oproept. 

Tips voor deze fase: 

• Reageer enthousiast wanneer je baby een klank maakt. Zo stimuleer je je kindje om hier mee te oefenen.

• Herhaal een klank, zoals ‘aaah’, en wacht op een reactie. Zo laat je merken dat je luistert en ontdekt je kindje dat communiceren iets is wat je samen doet.  

Taalontwikkeling bij baby’s van 4 - 5 maanden 

Tussen de 4 en 5 maanden worden de klanken die je baby laat horen steeds gevarieerder en langer. Dit komt omdat de kaakspieren, tongspieren en stembanden steeds sterker worden. Je baby zal klanken die hij maakt nu ook onthouden en opnieuw maken.  

Wanneer je reageert op deze klanken, wordt het contact nog leuker. Zo zijn jullie samen al gezellig aan het kletsen, zonder echte woorden te gebruiken. 

Ook gezichten worden steeds interessanter. Je baby let goed op je ogen, mond en gezichtsuitdrukking en ontdekt dat je gezicht iets over je gevoel vertelt.  

Tips voor deze fase: 

• Gebruik mimiek wanneer je tegen je baby praat. Je kunt glimlachen wanneer je iets leuks vertelt, of een verbaasd gezicht trekken als je kind een geluid maakt.  

• Zorg voor veel interactie met je kind. Zing bijvoorbeeld liedjes of vertel je baby wat jullie samen zien en doen. 

Tips voor deze fase: 

• Herhaal brabbelklanken zoals ‘ba-ba’ en ‘ma-ma’. Je moedigt je kindje hiermee aan om verder te brabbelen en te experimenteren met het maken van klanken en beginnende woorden.  

• Reageer op gebaren, zoals uitgestrekte armen. Zo ontdekt je baby dat zijn of haar gebaren gezien worden en een reactie geven. 

Taalontwikkeling bij baby’s van 8 - 9 maanden 

Tussen de 8 en 9 maanden krijgt communicatie steeds meer de vorm van een echt gesprek. Jij zegt iets, je baby luistert en daarna wordt er vrolijk terug gebrabbeld. Deze beurtwisseling vormt een belangrijke basis voor latere gesprekken. Je baby ontdekt dat communiceren bestaat uit luisteren, reageren en daarna weer ruimte geven aan de ander. 

Ook probeert je baby steeds vaker klanken uit de omgeving na te doen. Daardoor gaat het gebrabbel langzaam meer lijken op de taal die thuis wordt gesproken. 

Sommige baby’s gebruiken rond deze leeftijd een vaste klank voor een persoon of voorwerp. Je baby zegt bijvoorbeeld steeds ‘ba’ bij een bal. Dat laat zien dat je kindje klanken aan iets leert koppelen.

Tips voor deze fase: 

• Benoem wat je baby ziet, aanraakt of aanwijst. Zo stimuleer je je kindje om klanken of woorden te geven aan iets.  

• Lees samen een boek met afbeeldingen. Wijs een afbeelding aan, benoem deze en wacht op een reactie. 

Tips voor deze fase: 

• Zing eenvoudige liedjes met gebaren. Je baby oefent hiermee met melodieën, vergroot zijn of haar woordenschat en koppelt woorden aan bewegingen.  

• Reageer op gebrabbel alsof jullie een echt gesprek voeren. 

Taalontwikkeling rond 12 maanden 

Rond de eerste verjaardag zeggen sommige kinderen hun eerste herkenbare woord. Een mooie mijlpaal! Vaak is dit een eenvoudig woord voor iets vertrouwds, zoals ‘mama’, ‘papa’, ‘bal’ of ‘eten’. 

Het kan ook zijn dat je kindje op deze leeftijd vooral nog communiceert met klanken, gebaren en wijzen. Kijk daarom niet alleen naar hoeveel woorden je baby zegt, maar let ook op andere vormen van communicatie: 

• Maakt je baby oogcontact? 
• Reageert hij of zij op geluiden? 
• Brabbelt je baby regelmatig? 
• Herkent je baby bekende stemmen en woorden? 
• Wijst of kijkt je baby naar bekende voorwerpen? 
• Probeert je baby contact te maken? 

Wanneer je baby op bovenstaande manieren al contact met je maakt, dan komen de eerste woorden vaak vanzelf.  

Tips voor deze fase: 

• Maak een beginnende klank op een positieve manier af: ‘Ja, dat is papa.’  

• Blijf samen zingen, voorlezen en praten!

Bij CompaNanny maakt taal vanzelfsprekend onderdeel uit van de dag. Onze Pedagogisch Professionals praten met baby’s tijdens het spelen, voeden, verschonen en naar bed brengen. Zo horen kinderen woorden steeds terug tijdens herkenbare momenten. 

Maakt een baby een klank of wijst hij of zij ergens naar? Dan krijgt die poging tot contact alle aandacht. 

Verder lezen we veel boekjes, zingen we liedjes en herhalen we woorden en activiteiten veel. Zo ontdekt je baby spelenderwijs nieuwe klanken, woorden en gebaren.