Slaapregressie bij baby’s
Slaapregressie betekent dat baby’s ongeveer 3 tot 6 weken slechter slapen. Dat komt doordat ze een ontwikkelsprong maken. Het gaat hierbij om lichamelijke en geestelijke ontwikkelingen. Denk bijvoorbeeld aan leren kruipen, leren praten en de slaapcyclus ontwikkelen.
Anneke Wijngaarden
Slaapcoach
“
Het is een gekke bewoording, want door het woord ‘regressie’ lijkt het alsof je kind achteruit gaat. Maar het is juist progressie, omdat je baby in deze periodes enorme ontwikkelingen doormaakt. Die gaan met horten en stoten.
”
Wat zijn de signalen van slaapregressie?
Er zijn allerlei signalen waar je slaapregressie bij je baby aan herkent, waaronder:
- Slecht in slaap vallen
- Veel wakker worden
- Vroeg wakker worden
- Dutjes weigeren
- Hangerig of huilerig zijn
- Minder eten
Voor jou als ouder komt het meestal als donderslag bij heldere hemel, omdat het ineens begint. Ook de leeftijd speelt een rol, omdat slaapregressie het meest voorkomt bij de ontwikkelsprongen van 4, 8 en 12 maanden.
Anneke: “Deze signalen zie je natuurlijk ook bij doorkomende tanden, krampjes of verlatingsangst. Kijk daarom vooral naar de combinatie van de kenmerken, ontwikkelingen en leeftijd. Dan weet je of je te maken hebt met een slaapregressie.”
Hoe lang duurt een slaapregressie?
Een periode van slaapregressie duurt meestal 3 tot 6 weken. De eerste 3 weken zijn het heftigst, daar zit de piek. Daarna zakt het langzaam af en heeft je kind steeds meer goede nachten, afgewisseld met een aantal slechte. Het is dus echt een fase, die gelukkig weer voorbij gaat.
Wanneer hebben baby’s slaapregressie?
Slaapregressies komen voor op de leeftijd van 4, 8 en 12 maanden oud. Wanneer het precies gebeurt, verschilt per kind. Maak je dus geen zorgen als jouw kind wat eerder of later is. Het kan ook zijn dat je baby er fluitend doorheen gaat. Dan heeft hij of zij wel de ontwikkelingen doorgemaakt, maar heb je er als ouder weinig van gemerkt.
Hieronder vind je een uitleg van wat er gebeurt tijdens de verschillende slaapregressies.
4 maanden slaapregressie
De slaapregressie bij je baby van 4 maanden is meteen een hele pittige. Rond deze tijd ga je vaak net weer aan het werk na je verlof en gaat je kind voor het eerst naar de opvang. Precies in deze periode maakt je baby belangrijke ontwikkelingen door:
- Je kind wordt zich meer bewust van de omgeving
- Je baby ontwikkelt een diepere slaap, waardoor er een groter verschil zit tussen lichte en diepe slaap
- De overgang tussen lichte en diepe slaap gaat moeizamer, waardoor hazenslaapjes ontstaan van maar 20 of 30 minuten
Al die spannende nieuwe dingen maken het lastig om te slapen, waardoor je kind ‘s nachts vaker en langer wakker is. Doordat hij of zij dieper slaapt, zal je na deze slaapregressie merken dat je baby overdag langer wakker kan blijven.
8 maanden slaapregressie
Rond 8 maanden ontwikkelt je kind zich op veel gebieden tegelijk:
- De grove motoriek, zoals leren kruipen en optrekken om te gaan staan
- Van 3 naar 2 slaapjes per dag door diepere slaap en een langere slaapcyclus van 45 minuten
- Nieuwe fase in hechting, waardoor verlatingsangst ontstaat
Vooral door de fysieke ontwikkelingen wordt de wereld van je baby veel groter. Er valt ineens van alles te ontdekken en te zien. Dat is niet alleen leuk, maar zorgt ook voor meer prikkels en onrust. Niet zo gek dus dat slapen in deze periode minder goed lukt.
12 maanden slaapregressie
In de periode rond de eerste verjaardag maakt je baby de overgang naar dreumes. Daar horen allerlei mooie ontwikkelingen bij:
- De eerste woordjes zeggen
- Leren optrekken en staan of zelfs al de eerste stapjes zetten
- Langere slaapcyclus van 50 minuten en de REM-slaap ontstaat
Ook de eigen wil komt om de hoek kijken: je kind wil heel graag de wereld ontdekken. Tijdens deze slaapregressie zie je dan ook vaak dat kinderen dutjes gaan weigeren, terwijl ze daar nog helemaal niet aan toe zijn.
Mythes en feiten rondom slaapregressie
Over naar 1 slaapje per dag
Het is dus een mythe dat je kind met 12 maanden over kan van 2 naar 1 slaapje per dag. Ook al wil hij of zij nog zo graag het tweede dutje overslaan, blijf het gewoon aanbieden. Als je met 12 maanden toch overgaat op 1 dutje, dan wordt je kind oververmoeid. Dat kan zorgen voor meer onrust en meer waken in de nacht.
Superstreng zijn op het ritme
Een andere mythe is dat je superstreng moet zijn in het vasthouden aan de dagelijkse rituelen als slapen minder goed gaat. De slaapregressies zijn pittige periodes voor je baby. Een keertje een extra fles en een extra knuffel geven kan prima. Het zorgt alleen maar voor meer onrust en stress als je je kind laat huilen in bed.
Anneke: “Het gevaar zit ‘m erin dat je 5 keer per nacht een extra fles geeft en dat je baby daar na de slaapregressie om blijft vragen. Maar een keer 1 extra fles is geen ramp voor je ritme. Dat heeft weinig invloed op de slaap. Geef je kind ook wat meer liefde en aandacht in deze lastige periode.”
Wat kan je doen bij slaapregressie?
Slaapregressie kan je als ouder behoorlijk onzeker maken. Want van een mooi slaapritme ga je ineens naar hele slechte nachten. Je bent bezorgd en doet misschien dingen die je normaal niet zou doen. Daarom vind je hieronder 5 tips om te doen met je kind en 3 tips voor jou als ouder.
5 tips voor je kindje
1. Houd het eigen ritme aan
Het is verleidelijk om vermoeidheid op te bouwen, maar dit is geen goed idee. Laat je baby dus geen dutjes inkorten of overslaan, zodat hij of zij moe wordt en ‘s avonds beter slaapt. Houd in plaats daarvan gewoon het eigen ritme aan van voordat de slaapregressie begon. Ook als je kind eerst nog lang wakker is of slecht inslaapt.
2. Zorg voor regelmaat in de dag
Houd de dagen voorspelbaar. Er verandert veel tegelijk voor je kind tijdens de ontwikkelsprongen. Het is dan extra belangrijk dat de regelmaat in de dag en het ritme hetzelfde blijven. Dan weet je kind wat wanneer gebeurt en wat de bedoeling is. Met andere woorden: rust, ritme en regelmaat.
3. Creëer een goed bedtijdritueel
Zorg zowel bij dutjes overdag als ‘s avonds voor het slapengaan voor steeds hetzelfde bedtijdritueel. Dan weet je baby dat het tijd is om te gaan slapen. Een goed bedtijdritueel duurt ongeveer 10 tot 15 minuten en heeft een aantal vaste onderdelen. Denk aan de luier verschonen, het slaapzakje aandoen, een liedje zingen en welterusten zeggen. Dat doe je steeds in dezelfde volgorde.
Gaat het slapen op de opvang ook niet zo goed? Kijk dan of je het bedtijdritueel kan afstemmen met de opvang.
4. Ontwikkel geen nieuwe gewoontes
Tijdens een periode van slaapregressie is het helemaal goed om een stapje terug te doen. Een extra fles, een extra knuffel en wat meer liefde en aandacht helpen je kind erdoorheen. Houd het wel bij een keertje en maak er geen nieuwe gewoonte van. Standaard extra nachtvoedingen zijn later bijvoorbeeld heel lastig weer af te leren.
5. Wissel goed af tussen licht en donker
Ga overdag als je baby wakker is lekker met hem of haar naar buiten. Zon- en buitenlicht helpen namelijk om de biologische klok in te stellen. Hetzelfde geldt voor een donkere omgeving tijdens het slapen. Maak de kamer van je kind tijdens dutjes overdag en ‘s nachts daarom goed donker.
3 tips voor jou als ouder
1. Wees lief voor jezelf
Slaapregressie is niet alleen voor je kind, maar ook voor jou als ouder een pittige periode. Wees niet te streng voor jezelf. Kijk vooral naar wat jij en je kind nodig hebben op dat moment. De was ligt er morgen ook nog en stofzuigen kan ook later.
2. Blijf rustig
Je baby spiegelt jou. Als jij relaxed bent, wordt je kind dat ook. Andersom wordt het alert en gaat niet slapen als jij geschrokken en gestrest de kamer binnenkomt. Het helpt hierbij als je niet alles googlet. Vaak is er niets aan de hand, het slechte slapen hoort gewoon bij deze fase.
3. Schakel hulp in als het te zwaar wordt
Het is logisch als je het slaaptekort even niet meer trekt. Vraag dan bijvoorbeeld een vriendin of familielid om een nachtje op te passen. Na een goede nachtrust voel je je vaak al een stuk beter.
Als je het als probleem blijft ervaren of als je kindje er veel last van heeft, schakel dan een slaapcoach in. Wacht hiermee liever niet maandenlang. Want 1 gesprek met waardevolle tips en tricks helpt vaak al om rustiger en zelfverzekerder door de slaapregressies heen te gaan.
Over Anneke Wijngaarden
Anneke Wijngaarden is kinderslaapcoach, pedagogisch coach en trainer, gespecialiseerd in de dreumes- en peuterleeftijd. Ze werkt voor Bureau van Slaap en heeft al honderden ouders begeleid. Ook geeft ze trainingen aan pedagogische professionals op de kinderopvang, onder andere bij CompaNanny.
Slapen bij CompaNanny
Bij CompaNanny gebruiken we vaste slaaprituelen. Denk aan een vaste volgorde bij het omkleden en naar bed brengen of samen een boekje lezen. We proberen hierin zoveel mogelijk aan te sluiten bij de slaaprituelen van thuis. Hierdoor voelt je kind zich veilig en valt het makkelijker in slaap. Onze Pedagogisch Professionals letten daarbij ook op de slaapsignalen van jouw kind. Denk aan gapen of in de ogen wrijven.
Ben je benieuwd hoe kinderen bij CompaNanny slapen op de groep? Zoek een vestiging bij jou in de buurt en plan een rondleiding. We vertellen je er graag meer over!
